نجاست‌هاى عادى تغييرپذير نيست . در موضوع سفر مىبينيم كه نه تنها روايات شيعه و سنى در مقابل يك‌ديگرند ، بلكه روايات شيعى هم مبتلا به تضادهايى مىباشند ، چنان كه اختلاف مسافت بين چهار فرسنگ ، ده فرسنگ و دوازده‌فرسنگ ، كاملًا واضح است . و تفاوت زمانى سفر در روايات نيز ، يك روز راه و يك شبانه روز و دو روز راه و سه روز راه است ، و از جهت زحمت سفر نيز « وَيلَهُمْ وَ أَىُّ سَفَرٍ أَشّدُّ مِنْهُ » « 1 » در صحيحه‌ى فضلاى سه‌گانه در باره‌ى تقصير نماز در سرزمين « مُنى » آمده ، كه مشقّت و سختى را ميزان قصر مقرر كرده است و اين هم خود مشقّتى زيان‌بار در تكميل كيفيت نماز است و نه در تعداد ركعاتش . و بالاخره فتاواى مختلفى پيرامون موضوع قصر نماز و روزه در « سفر » وجود دارد بدين صورت كه : اصلًا در نماز مسافر هيچ‌گونه قصرى وجود ندارد « 2 » در هر سفرى - هر اندازه هم كم باشد - نماز ، قصر است « 3 » و نيز در يك فرسنگ ، « 4 » هشت فرسنگ ، « 5 » دوازده فرسنگ ، دو روز كه شانزده فرسنگ بوده و در يك روز راه « 6 » قصر نماز مطرح شده است ! ولى بالاخره اين تضاد - بين روايات از يك طرف ، و ميان اقوال از

--> ( 1 ) - / وسائل الشيعة ، ابواب صلاة المسافر ، باب 3 ، ح 1 - عن معاوية بن عمار أنّه قال لأبىعبداللَّه عليه السلام « إنّ اهلَ مكّة يتمّونَ الصّلاةَ به عرفات ، فقال : ويلَهم أو وَيحَهُم أىُّ سَفَرٍ أشدُّ منه لا ، لا تُتيم . » ( 2 ) - / چنان‌كه از محمد بن الحسن نقل شده و نظر ما نيز همين است ( 3 ) - / از دحيه‌ى كلبى است ( 4 ) - / بعضى از علماى سنّى مذهب ( 5 ) - / رأى معمولى اكثريت فقهاى شيعه است ( 6 ) - / اين نظريه ، فتواىِ سيد نورالدين صاحب مدارك و شهيد اول صاحب وسيله و چند نفر ديگر از علماى شيعه است . بالاخره در حكم نماز مسافر ميان فقهاى سنّى بيست فتواى مختلف و در ميان شيعه هم چند فتوا مطرح شده است